ဂျင်ဆင်းသည် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း ကြွယ်ဝသော အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သုတေသနပြုချက်များအရ ၎င်းသည် ဦးနှောက်ကျန်းမာရေး၊ ကိုယ်ခံအားလုပ်ဆောင်မှု၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ထိန်းချုပ်မှုနှင့် အခြားအရာများအတွက် အကျိုးကျေးဇူးများ ပေးစွမ်းနိုင်သည်ဟု အကြံပြုထားသည်။
ဂျင်ဆင်းကို တရုတ်တိုင်းရင်းဆေးပညာတွင် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။
ကြီးထွားမှုနှေးကွေးပြီး အမဲသားအမြစ်ပါသော ဤအပင်ကို စိုက်ပျိုးချိန်မည်မျှကြာအောင် အမျိုးအစားခွဲနိုင်သည်- လတ်ဆတ်သော၊ အဖြူရောင် သို့မဟုတ် အနီရောင်။
လတ်ဆတ်သောဂျင်ဆင်းကို 4 နှစ်မတိုင်မီရိတ်သိမ်းရပြီး ဂျင်ဆင်းဖြူသည် 4 နှစ်မှ 6 နှစ်ကြားရိတ်သိမ်းပြီး 6 နှစ်နှင့်အထက်တွင် ဂျင်ဆင်းနီရိတ်သိမ်းသည်။
ဤဆေးဖက်ဝင်အပင်၏မျိုးကွဲများစွာရှိသော်လည်း လူကြိုက်အများဆုံးမှာ အမေရိကန်ဂျင်ဆင်း (Panax quinquefolius) နှင့် အာရှဂျင်ဆင်း (Panax ginseng) တို့ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်နှင့် အာရှဂျင်ဆင်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ တက်ကြွသောဒြပ်ပေါင်းများ၏ အာရုံစူးစိုက်မှုနှင့် ခန္ဓာကိုယ်အပေါ်သက်ရောက်မှုများ မတူညီပါ။ အချို့သော သုတေသနပြုချက်များအရ အမေရိကန်ဂျင်ဆင်းသည် စိတ်ကို ပြေလျော့စေသည့် အေးဂျင့်အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး အာရှမျိုးကွဲများသည် ခွန်အားဖြစ်စေသော အာနိသင်ရှိကြောင်း၊
ဂျင်ဆင်းတွင် သိသာထင်ရှားသောဒြပ်ပေါင်း နှစ်ခုပါဝင်သည်- ginsenosides နှင့် gintonin ။ ဤဒြပ်ပေါင်းများသည် ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများကို ပေးစွမ်းရန် အချင်းချင်း အားဖြည့်ပေးသည်။
ဆေးဖက်ဝင်အပင်များတွင် အသုံးပြုသည်။
ဂျင်ဆင်းသည် မွှေးကြိုင်သော အရသာရှိသည်။ ၎င်း၏အမြစ်ကို ကုသခြင်းထက် ကုသနည်းထက် ကြိုတင်ကာကွယ်မှု (ကြိုတင်ကာကွယ်မှု) ဖြင့် အသုံးပြုလေ့ရှိသော်လည်း ၎င်း၏အမြစ်ကို ဖျားနာခြင်းအတွက် တရုတ်လူမျိုးများက ကာလကြာရှည်စွာ မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။ ဆေးဝါးဗေဒအရ၊ ဂျင်ဆင်းသည် ၎င်း၏ အာနိသင်များတွင် အတိအကျ မဖော်ပြထားဘဲ ရောဂါဗေဒ အခြေအနေမမူဘဲ ပုံမှန်ဖြစ်စေနိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်ကို လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ ဂျင်ဆင်း၏ အာနိသင်များမှာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း၊ သင်ယူခြင်းနှင့် မှတ်ဉာဏ်နှင့် အာရုံခံနိုင်စွမ်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဂျင်ဆင်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်၏ အခြေခံသည် ၎င်းတွင် ပါဝင်သော ဓာတုပစ္စည်းအချို့ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ဦးနှောက် adrenocorticotropic ဟော်မုန်း(ACTH) အက်ဒရီနယ်ဂလင်းများ မပါဝင်သည့် လှုပ်ရှားမှု။ ထို့ကြောင့် ယေဘုယျအားဖြင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နိုးကြားမှုကို သက်ရောက်စေသည်။
- တရုတ်တိုင်းရင်းဆေးမှာ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကတည်းက အသုံးပြုခဲ့တဲ့ ဂျင်ဆင်းအမျိုးအစား ၃ မျိုးရှိပါတယ်။ မျိုးစိတ်များ၏ အကြောင်းအရာနှင့် သက်ရောက်မှုများသည် အတူတူပင်ဖြစ်ပါသည်။
- ကိုရီးယား၊ အမေရိကန်နှင့် အာရှဂျင်ဆင်းဟုခေါ်သည်။
- Korean ginseng အမျိုးအစားကို Red ginseng လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။
- အပင်၏အမြစ်များသည် အနာကျက်ရန် အကောင်းဆုံးနေရာဖြစ်ပြီး အမှုန့်ပုံစံ သို့မဟုတ် လတ်ဆတ်သောအမြစ်မှဖြတ်ထားသော အတုံးသေးသေးလေးများဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။
- ရှေးခေတ်ကတည်းက အရှေ့ဖျားတိုင်းရင်းဆေးပညာတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လူကိုစမ်းသပ်ပြီးသည့်အပင်ကို သိပ္ပံနည်းကျလေ့လာမှုများမရှိပေ။
- ထို့ကြောင့် အပင်ကို အသုံးမပြုမီ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ခြင်းသည် မှန်ကန်ပါသည်။
- ဂျင်ဆင်းအမှုန့်ကို အပင်၏ အသားအမြစ်များမှ ရရှိပြီး ဆေးပြား သို့မဟုတ် အမှုန့်ပုံစံဖြင့် ရောင်းချသည်။
- ဂျင်ဆင်းမှုန့်အသုံးပြုသူများသည် ဤထုတ်ကုန်ကို အစားအသောက်ဖြည့်စွက်စာအဖြစ် စားသုံးကြသည်။
- သို့သော်လည်း အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ပြီး နာတာရှည်ရောဂါရှိသူများနှင့် ဆေးအဆက်မပြတ်သောက်နေသူများသည် ဂျင်ဆင်းဖြည့်စွက်အားမစတင်မီ ၎င်းတို့၏ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်။ မဟုတ်ပါက ၎င်းတို့သည် အပင်၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ရင်ဆိုင်ရဖွယ်ရှိသည်။
- ဂျင်ဆင်း၏အဓိကအသုံးပြုမှုသည် ၎င်း၏အမြစ်များဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏အရွက်ကို ဆေးဖက်ဝင်သည်ဟုလည်း လူသိများသည်။ အမြစ်ကဲ့သို့ ထိရောက်မှုမရှိသော အရွက်များသည် အလွန်စျေးကြီးသည်။
စာတိုက်အချိန်- မတ်လ ၁၃-၂၀၂၃
